HONDERD VALKUILEN E-BOOK
Voor de visie dat een groot deel van het schrijven te leren is door oefenen - net zoals je etudes speelt op een muziekinstrument – en door technische aanwijzingen, is in Nederland nauwelijks ruimte.
Dat er voor alle creatieve vaardigheden theorieboeken zijn, wordt normaal gevonden. Stel je voor dat je de techniek van schilderen zou moeten leren uit de brieven van Van Gogh, stel dat je moest leren beeldhouwen uit The Agony and the Extasy, en dat je enige muziekboek een biografie van Mozart was!
Daarom bied ik mijn Honderd Valkuilen aan als e-book. Wie €15 overmaakt op giro 3879467 ovv Honderd Valkuilen boek, krijgt het direct toegestuurd: de complete serie Honderd Valkuilen, techniek en theorie van het schrijven van fictie. (Denk erom dat je mij je e-mailadres laat weten!)
Ik hoop dat het zich als een olievlek verspreidt, al hoop ik ook dat mijn lezers bedenken dat ik niet van de wind kan leven ...
Download voor meer informatie hier de inhoudsopgave van het boek.
Cursus Honderd Valkuilen bij Centrum voor de Kunsten a7 Heerenveen
Wat is een Valkuil?
Lees de inleiding onderaan deze pagina!
Lees hier wat anderen vinden van de Honderd Valkuilen.
De Internetcursus
Er zijn 16 verschillende lessen die samen alle onderwerpen behandelen die met het schrijven van fictie (verhalen en romans) te maken hebben.
1) een goed begin, 2) stijl, 3) plot, 4) conflict en spanning, 5) personages verzinnen, 6) karakterisering, 7 ) karakterontwikkeling, 8) vertelperspectief, 9) dialoog, 10) beschrijving, 11) locatie, 12) tijdsverloop, 13) einde en hoogtepunt ;) 14) revisie, 15) inspiratie, 16) schrijfproces.
In principe kun je de lessen in willekeurige volgorde afnemen. Je volgt ze allemaal om er zeker van te zijn dat er technisch niets meer aan je verhalen mankeert, of je kiest er alleen die lessen uit die je werkelijk nodig hebt. Voor een losse les betaal je € 25, voor de complete serie € 375.
Heb je al een idee voor een verhaal of een boek, maar heb je meer oefening nodig, dan loont het de moeite om alle lessen in volgorde te volgen.
Beginnende schrijvers raad ik aan om met les 16, les 3 en les 5 te beginnen, gevolgd door les 8, 9, 10 en 2.
Wil je gewoon eens kijken of schrijven iets voor je is, begin dan met les 15.
Geoefende schrijvers met last van writer's block beginnen met les 15 en 16 en les 5.
Is de eerste versie van je verhaal af, dan begin je met les 14, gevolgd door de onderwerpen waar je moeite mee hebt.
hoe het werkt:
Je kunt elke keer een les kiezen die je aanspreekt. Na overmaking van het verschuldigde bedrag krijg je het lesmateriaal direct toegezonden.
Als je na één les besluit de complete serie te bestellen, krijg je die eerste les van me cadeau. Voor een losse les betaal je € 25, voor de complete serie € 375,00.
Bij elke les ontvang je 5-8 Valkuil-artikelen over het betreffende onderwerp. De nummers van de artikelen hebben betrekking op de oorspronkelijke volgorde waarin ze zijn geschreven, en waarin ze ook worden gebundeld (in voorbereiding).
Bij elk artikel staat een opdracht die je van pas zal komen in je schrijverschap. Dit kunnen lees- of filmkijkopdrachten zijn, een buitenopdracht, of een beeldende vorm van creativiteit. Een of meerdere opdrachten zijn schrijfopdrachten die je voor jezelf kunt uitwerken.
Je mag je uitwerkingen altijd toesnijden op een verhaal of boek waar je mee bezig bent. Op die manier leer je je personages kennen buiten hun boekje!
Uiteindelijk zend je alleen de uitwerking van de daartoe bestemde opdracht - waarbij je het maximum aantal woorden (1000) niet overschrijdt - ter controle op via e-mail. Die krijg je zo spoedig mogelijk gecorrigeerd retour.
Over de gecorrigeerde opdrachten is geen correspondentie mogelijk. Heeft een verhaal veel potentie en wil je het op een hoger plan brengen, dan kun je me als schrijfcoach inhuren.
Ook is er de mogelijkheid om buiten een cursus om - bijvoorbeeld naar aanleiding van een oefening uit het ebook Honderd Valkuilen - een verhaal op te sturen. Elk verhaal van maximaal 1000 woorden kan na overmaking van €25 ter correctie worden opgestuurd, mocht je eens wat feedback willen.
overzicht van alle lessen
les 1
Een goed begin valkuilen: 1-2-3-4-5-58
over het belang van een pakkend begin en een goeie titel, over eerste zinnen, over waar en wanneer beginnen, over hoe je een verhaal kunt beginnen
kies deze les als je het schrijven maar blijft uitstellen omdat je niet weet waar je moet beginnen, of als je graag bij het begin begint.
les 2
Stijl valkuilen: 6 -7-8-10-59-81-82
over de fictionele droom, over orde in je manuscript en Verwar Nooit de Lezer, noodzakelijke verhaalonderdelen, je eigen stem, over tempo en ritme
kies deze les als je genoeg ideeën hebt maar moet sleutelen aan je techniek, of als je merkt dat je steeds schrijft in de stijl van iemand anders.
les 3
Plot valkuilen: 15-16-17-18-19-27-28-92
over de verschillende opvatting over plot, over verschillende plot-methoden, over subplots, over fouten in de intrige
kies deze les als de personages door je hoofd wandelen op zoek naar een verhaal, of als je een idee hebt voor een verhaal dat in een werkbare plot moet worden omgezet.
les 4
Conflict en spanning valkuilen: 21-22-23-24-25-26
over de noodzaak van conflict, over de trucs om spanning te creëren, over boodschappen en skeletten in de kast, over het gevaar van waargebeurde verhalen
kies deze les als je de gebeurtenissen en de personages kent, maar nog geen idee hebt die tot een verhaal om te smeden, of als je een waargebeurde geschiedenis wilt vertellen.
les 5
Personages verzinnen valkuilen: 29-30-32-33-34-35
over de noodzaak van uiteenlopende personages, over het gevaar van klonen van de schrijver, over diverse methodes om personages te scheppen en tot leven te wekken
kies deze les als je ideeën genoeg hebt voor spannende verhalen, maar je personages blijven van bordkarton, of ze lijken allemaal precies op jou.
les 6
Karakterisering valkuilen: 36-37-38-39-40-42-43
over de wijze waarop je personages kunt karakteriseren, over hoe je je in je personages inleeft, over hoe je ze zelf uit elkaar houdt, en over het belang van een goede naam
kies deze les als je de poppetjes al hebt maar het blijven poppetjes, of als je moeite hebt om met je hoofdpersonen mee te leven.
les 7
Karakterontwikkeling valkuilen: 44-45-46-47-48
over karakter als noodlot, over de noodzaak van ontwikkeling, over het verschil tussen hoofdpersoon en bijfiguren en hun rollen in het verhaal
kies deze les als je verhaal en je personages wat kleurloos blijven, doordat er te weinig gebeurt, en te weinig op het spel staat, of als je je karakters graag tot de bodem toe uitdiept.
les 8
Vertelperspectief valkuilen: 50-51-52-53-64-91
over eerste, tweede, derde persoon, over alwetende vertellers en camerastandpunt, over een van de moeilijkste technische onderdelen van het schrijven
kies deze les als je een beginner bent en onthoud: schrijven kun je leren!
les 9
Dialoog valkuilen: 54-55-56-57-90
over goede dialoog, over veelgemaakte fouten in dialoog, over dialect en stem, over directe en indirecte rede, en over attributies (zei hij, roept zij)
kies deze les als je personages klinken alsof ze uit een boek voorlezen, of als ze allemaal spreken met jouw stem
les 10
Beschrijving valkuilen: 61-62-63-65-66-67-68
over het inzetten van alle zintuigen, over film als voorbeeld, over inzoomen en uitzoomen, over het belang van precieze details, over de rol van beschrijving in het verhaal
kies deze les als je verhaal een radioprogramma lijkt, als je het moeilijk vindt de handeling voor je te zien, als je geneigd bent met een blok beschrijving het verhaal stil te zetten
les 11
Locatie valkuilen: 70-71-72-73-74-75
over bestaande en verzonnen locaties, over de locatie als personage, over het weer en het klimaat, over het belang van onderzoek
kies deze les als je verhaal zich in een schimmig 'overal' afspeelt, als je wilt schrijven over een land dat je niet kent, als je verhaal zich in je eigen stad afspeelt, als het voor je verhaal niet uit lijkt te maken waar het speelt
les 12
Tijdsverloop valkuilen: 76-77-78-79-92
over historische verhalen, over geschiedenis en toekomst van het verhaal, over verleden tijd of tegenwoordige tijd, over het verhaalheden
kies deze les als je in je verhaal alleen sprake is van een gesprek over het verleden, als je het moeilijk vindt om soepel te schakelen tussen heden en verleden, als je wilt leren hoe je grammaticaal met te tijd moet omspringen
les 13
Einde en Hoogtepunt valkuilen: 83 84 85 86 93
over seks, over het einde, over wanneer een verhaal is afgelopen, over open en gesloten eindes, over voorspelbare eindes.
kies deze les als je moeite hebt met sexscènes, als je niet weet wanneer je verhaal is afgelopen, als je niet weet hoe je verhaal moet aflopen, als je wilt weten of je voor jouw verhaal het goede einde hebt gekozen
les 14
Revisie valkuilen: 88-89-94-95-96-97-98
over alle fouten die je kunt maken: spel- en typefouten, taalfouten en cliché's, over thematiek als leidraad, over revisie als proces, over zelfkritiek, over de bevrediging van het afmaken
kies deze les als je eraan toe bent kritisch naar je eigen werk te kijken, als je steeds het einde niet haalt, als je niet kunt stoppen, als je een heleboel tegelijk wilt leren.
les 15
Inspiratie valkuilen: 11-12-41-49-60-69-80-99
over writing practice, schrijfveren, kranten, foto's en muziek, over onderzoek als inspiratiebron, over het stelen van personages of hele boeken, over de story machine
kies deze les als je veel meer zou willen schrijven maar vaak zonder ideeën zit, als je het gevoel hebt dat je eens iets heel anders moet proberen, als je schrijven veel meer als spel wilt opvatten
les 16
Schrijfproces valkuilen: 9-13-14-20-31-80-87-100
over hoe het schrijven werkt, over de schrijver als kind, over de innerlijke criticus, over writer's block, over altijd schrijver zijn, over geloven wat je schrijft, over eerlijkheid, over heldenreis en schrijfproces
kies deze les als je lijdt onder negatieve overtuigingen als 'schrijven kun je niet leren', 'schrijven is schrappen', 'schrijven is literatuur produceren', 'ik heb geen tijd', of als je voor jezelf de lat zo hoog legt dat je maar helemaal niet begint.
Inleiding bij de Honderd Valkuilen
Je wordt als schrijven geboren, dat geloof ik. Dat zegt niet dat je een geniale enkeling bent, dat zegt niet dat je het ook meteen kan. Dat zegt alleen, dat schrijven voor jou belangrijk is. Je wilt gebeurtenissen, observaties en gevoelens omzetten in woorden, je speelt graag met taal, je hebt een verhaal dat je moet vertellen.
En dan loop je tegen de muur. Precies zoals het mij verging op die schildercursus. Het doek verdomde weer te geven wat ik in gedachten had. Gefrustreerd smeet ik de kwast in de gootsteen en ging mijn handen wassen. Duidelijk: ik was geen schilder. Na afloop kwam de lerares naar me toe. Uit haar troostend betoog bleef een woord me bij: basistechnieken. Ergens hoog in het oude gebouw klonken pianotoonladders.
Iedereen die iets wil kunnen, moet het eerst leren. Waarom wordt dan altijd aangenomen dat een schrijver geboren wordt met alle vaardigheden in zich?
Schrijfcursussen bewegen zich tussen twee polen: de ene die van wat geringschattend "het macrameeën van de jaren nul" is genoemd – je doet een cursusje schrijven maar het had ook bloemschikken kunnen zijn of kaarten maken uit theezakjes – en de andere die van de "masterclass onder leiding van de beroemde …" vul maar in.
Schrijfboeken bedienen over het algemeen de deelnemers aan de masterclass, die zich ploeterend de basistechnieken zelf hebben bijgebracht. Dat kan, hoor. Maar het kost meer tijd dan nodig. Waarom moet iedere schrijver zelf het wiel uitvinden, terwijl schilder en musicus legio lesboeken voorhanden hebben?
Ik heb een inventarisatie gemaakt van alle problemen die ik tegenkwam bij het schrijven van mijn eerste boek, alle fouten die de deelnemers aan mijn Amerikaanse schrijfgroep maakten, alle problemen die bij mijn cursisten steeds weer opduiken, alle redenen waarom ik sommige boeken na tien bladzijden dichtklap en andere uitlees tot diep in de nacht. Deze inventarisatie leverde een lange lijst op, die ik Honderd Valkuilen heb genoemd. Een voor een zal ik ze behandelen, deze valkuilen, deze basistechnieken, in een serie lessen over techniek en theorie van het schrijven, en dan zo, dat iedereen het kan begrijpen, en niet alleen studenten Nederlands.
Alle aspecten van het schrijven zullen op een luchtige en speelse manier worden behandeld. Aan de hand van alle vragen die een schrijver uiteindelijk moet beantwoorden in zijn verhaal - Wie, Wat, Waar, Waarom, Wanneer – komen plot, personages, locatie, vertelperspectief, dialoog, begin, midden, einde, revisie en inspiratie aan de orde. Ik geef wat theorie over een onderwerp, maar vooral mijn eigen visie die stoelt op praktijkervaring. Bij elk artikel staat een opdracht, zoals in mijn eerste blokfluitboek bij elke nieuwe toon een oefening staat.
Oefening baart kunst. Dat betekent niet alleen dat ná het doen van een bepaald aantal oefeningen uiteindelijk kunst zal ontstaan. Nee, juist omdat je jezelf permissie geeft te oefenen, een beginneling te zijn, fouten te maken, zul je kunst baren tíjdens het oefenen. Zodra je het idee loslaat dat je Kunst moet presteren, zul je opeens prachtige pareltjes zien verschijnen in die ongedwongen brij van woorden.
Een ander belangrijk bijverschijnsel van het doen van schrijfoefeningen is – lach niet – dat je schrijft, daadwerkelijk schrijft. Lezen of denken over schrijven is niet genoeg, je moet jezelf als schrijver neerzetten in de dag. Schrijven moet geen dorre discipline zijn maar een manier van leven worden. Zie het als een spier die je moet oefenen, zoals een musicus zijn vingers losmaakt. Vergelijk jezelf met een schilder die kleuren mengt op zijn palet, beetje van dit beetje van dat, tot het eindelijk goed is. Oefenen, uitproberen, spelend leren.
Vergeet wilskracht. Wilskracht is goed voor strafregels. Zie je innerlijke schrijver als een kind, dat gepaaid moet worden met speelgoed en snoepjes. Leer het lopen, met je armen wijd uitgestrekt om het op te vangen als het in een valkuil stapt.
Vind de woorden voor wat je beweegt.
Hella Kuipers