Hoe vertaal je writing prompt? Een aanzet tot schrijven, een drijfveer om iets op papier te zetten, een schrijfveer - prachtig woord, vol associaties met ganzeveren, walmende blakers en knoestige schrijvers met nachtmutsen. Een schrijfveer dus, voor elke dag! Een musicus riedelt toonladders, een schilder tekent voorstudies, een schrijver beproeft stijlen, schetst personages, verwoordt beelden.
Door dagelijks te schrijven, bevestig je jezelf als schrijver. Je leert wat jouw belangrijkste onderwerpen zijn. Je onderzoekt de uithoeken van je creativiteit, je waagt je op gevaarlijke terreinen die je hart sneller doen kloppen. Dan schrijf je de waarheid, dat levert het beste schrijfwerk op. In schrijfoefeningen stromen woorden vanuit je onderbewuste op papier. Hier verschijnt jouw authentieke stem. Vertrouw die stem. Zie de schrijfoefening als stemoefening. Vijftien minuten. Elke dag. Zo:
1. blijf schrijven
Lees niet terug, herschrijf niets. Als je stopt, verlaat je je intuïtie, en begin je kritiek te leveren met je verstand. Houd je pen op het papier, glip voorbij censor en ego.
2. vertrouw je pen
Gebruik altijd het eerste beeld dat bij je opkomt. Je eerste gedachte komt uit je intuïtie, daar waar je creatieve proces plaatsvindt. Je pen leidt je naar plaatsen waar je nog nooit bewust geweest bent.
3. beoordeel het geschrevene niet
Niet vergelijken, niet analyseren, geen kritiek. Een schrijfoefening is een allereerste versie, te teer voor een oordeel. Wees je eigen beste vriend: tolerant, liefdevol en geduldig.
4. laat je werk zijn eigen vorm vinden
Het hoeft geen begin-midden-eind te hebben; het hoeft niet in een categorie te vallen als Gedicht, Essay, Verhaal. Als je het in een vorm dwingt, laat je misschien openbaringen niet toe die je anders gewoon had opgeschreven.
5. denk niet aan regels
Sta nu niet stil bij grammatica of spelling, want dat stopt de beeldenvloed.
6. verwacht niets van tevoren
Als je van tevoren denkt aan hoe het moet worden denk je vooruit, dan blijf je niet in het moment. Duik direct in je onderwerp en laat het schrijven je verrassen.
7. kus je kikkers
Eerste versies hoeven niet goed te zijn. Soms zul je heel goed schrijven, soms heel slecht. Maakt niet uit. Soms krijg je een kikker, soms krijg je een prins. Maar in beide gevallen moet je de vijver opzoeken!
8. spreek de waarheid
Durf het gevaar op te zoeken, durf je hand te laten trillen en je letters onleesbaar te laten worden. Vertel je geheimen. Verzwegen geheimen leiden tot oppervlakkige schrijfsels. Zoek de afgrond op en spring!
9. schrijf specifieke details
Of je nu onder een pijnboom of een kastanje zat, we krijgen een duidelijker plaatje dan wanneer je 'boom' schrijft. De waarheid zit niet in feiten; de waarheid zit in details. Neem ze waar met al je zintuigen en vermeld ze.
10. schrijf wat belangrijk is
Als wat je schrijft jouzelf niet interesseert, dan zal het de lezer ook niet boeien. Schrijf over wat voor jou belangrijk is, of onbegrijpelijk, of verschrikkelijk. Je hebt geen tijd om over onzin te schrijven. Schrijf met passie!
11. lees luidop wat je geschreven hebt
Zo vind je uit wat je geschreven hebt, wat je belangrijk vindt, wat 'werkt'. Als je voorleest, hoor je waar je jezelf herhaalde, waar je onbenulligheden schreef of clichés, of welke zinnen onduidelijk zijn. Klinkt het goed? Dat is jouw stem!
12. dateer de bladzij en schrijf het onderwerp erboven
Zo kom je weer met beide benen op de grond, en het maakt later terugzoeken gemakkelijker. Later zie je dat er een ritme zit in tijden van veel of weinig inspiratie, en welke onderwerpen voor jou het meest vruchtbaar zijn.
bewerking van:
Judy Reeves Writing Practice Guidelines
SCHRIJFVEREN DOEN VANUIT JE PERSONAGES
Iemand vroeg mij: moet je de schrijfveren schrijven vanuit jezelf? Niets moet, schrijven vanuit jezelf levert veel inspiratie op. Maar ben je al bezig met een roman of verhaal, schrijf dan vanuit de personages. Zo kom je dingen over ze aan de weet die je anders nooit geweten had.
Zo was er een schrijfveer "dit is de stem van mij lichaam" (060608). Wat leverde mij dat op? ("Werkt aan haar tweede roman," remember?)
Tjeerd. Een lang, mager lijf dat los van hem staat. Alsof hij nog steeds een puber is, in grote verwarring over wat zijn lichaam van hem vraagt. Sterk en gespierd, van al die lichamelijke arbeid. Geen genotzuchtig lijf, geen vraag naar lekker eten, goede wijn - water en brood zou genoeg zijn voor Tjeerd. Sex is ook als water voor hem, hij heeft het nodig en drinkt als hij een bron vindt. Sex is levensnoodzaak maar niet automatisch verbonden met liefde of trouw. Niet meer. Zijn lichaam is altijd gespannen, waakzaam. Alleen na hard werken, of kortstondig na sex, komt het tot rust. Alsof niemand de touwtjes nog in handen heeft. De stem van Tjeerds lichaam is ijl maar hard: hoge viooltonen die bijna onspeelbaar zijn, een jongenssopraan die bijna door de hemel kapotgetrokken wordt.
Ytie. Het moederlichaam van Ytie, met armen die willen omarmen, een borst die wil koesteren, een schoot die gevuld wil zijn en voeten die stevig op de grond staan om alles te kunnen dragen. Een mond die zacht kussen wil, en haren die ooit een gordijntje vormden als een wiegehemeltje. Ze heeft de laatste jaren de vragen van haar lichaam verwaarloosd. Ze is magerder geworden, taniger, minder zacht. De stem van Ytie's lichaam is een warme alt die een Italiaanse aria zingt over de liefde.
Fred is de vader, Ytie's natuurlijk tegenwicht. Een lijf dat bewegen wil, presteren. Sportief, fit, muzikaal. Een lijf dat genieten wil, wat nooit een probleem was toen alles nog in evenwicht was, sex beschikbaar; heerlijk, liefdevol bereid voedsel eveneens. Nu is er het ongezonde, onregelmatige eet- en drinkgedrag van een man alleen. Hij sport nog wel maar zonder plezier, alleen om zijn driften de baas te blijven. De stem van Freds lichaam is een krachtige piano-solo, zware accoorden afgewisseld met vingervlugge hoogstandjes, of een Spaanse gitaar in flamenco-mode.
MAANDTABELLEN SCHRIJFVEREN
februari 2010
1 maandag een lange treinreis
2 dinsdag kinderen nemen
3 woensdag grabbelton
4 donderdag Wat spookte jij daar uit?
5 vrijdag go west, young man, go west
6 zaterdag aan de keukentafel
7 zondag drie keer gooien
8 maandag de menselijke natuur
9 dinsdag Het huis van je oma
10 woensdag een klein huis op de prairie
11 donderdag de lange winter
12 vrijdag vier vreemde vrienden
13 zaterdag belangrijke mensen
14 zondag terwijl de kater sliep
15 maandag zalig wie heimwee hebben
16 dinsdag niet aan het gras trekken
17 woensdag het toeval vindt mij voorbereid
18 donderdag snoeren en stekkers
19 vrijdag autopech
20 zaterdag ik laat het verleden achter me
21 zondag blauwe bergen
22 maandag het mooiste servies
23 dinsdag kijk eens in het naaimandje
24 woensdag mijn eerste dagboek
25 donderdag verpakte vleeswaren
26 vrijdag een glas melk
27 zaterdag hier heb ik nog nooit van gehoord
28 zondag schrikkeldraad
maart 2010
1 maandag zwaar op de maag
2 dinsdag een ruw verstoorde droom
3 woensdag een aantrekkelijke functie
4 donderdag dobbelstenen
5 vrijdag men is bereid de prijs te betalen
6 zaterdag als gevolg van liefde
7 zondag gekreukt pakpapier
8 maandag op eigen benen staan
9 dinsdag De windstilte van de ziel (Nietsche)
10 woensdag maak een gedicht met alle schrijfveren
11 donderdag aardewerk uit de jaren vijftig
12 vrijdag hoofden uit de mist (Sjoerd Kuyper)
13 zaterdag mijn lievelingsstoel
14 zondag radio bij nacht
15 maandag leren spreken
16 dinsdag vrachtwagenchauffeur
17 woensdag wat deze schaar geknipt heeft
18 donderdag modderige schoenen
19 vrijdag de inhoud van een schooletui
20 zaterdag lege potjes
21 zondag roestige spijkers
22 maandag wederopstanding
23 dinsdag touwtjespringen
24 woensdag mijn verzameling
25 donderdag waar het nooit licht wordt
26 vrijdag op de vensterbank
27 zaterdag in het handschoenenkastje
28 zondag onvoorwaardelijk
29 maandag totaal onlogisch
30 dinsdag schrijf over verkeersborden
31 woensdag jij hebt geen honger, jij hebt trek